Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!
Odwiedzono nas: 34873 razy. Dzisiaj 27 wejść.
Bląd Bląd Bląd Bląd Bląd Bląd Bląd Bląd Bląd Bląd Bląd Bląd Bląd Bląd
Eugeniusz Janota
KLIKNIJ W ZDJĘCIE ABY OTWORZYĆ W PEŁNYCH WYMIARACH

Eugeniusz Janota

Eugeniusz Janota (31 X 1823 Kęty - 17 X 1878 Lwów). Ksiądz kat., germanista, przyrodnik, krajoznawca, taternik, zasłużony badacz Tatr i Podtatrza, jeden z pionierów ochrony przyrody w Polsce, także w Tatrach, prof. Uniw. Lwow. Z braku środków na in. studia został księdzem (1847) i w 1847-48 był wikarym, m.in. w Żywcu w 1848. W 1849 został dopuszczony do przewodu doktorskiego na UJ, gdzie w 1860 uzyskał doktorat na podstawie pracy Przewodnik w wycieczkach na Babią Górę, do Tatr i Pienin (Kr.1860); jest to pierwszy pol. przewodnik tatrz. W 1850-71 uczył w szkołach średnich (język niem. i pol., historia i geografia), w 1850-52 w Cieszynie, w 1852-71 w Gimnazjum św. Anny w Krakowie.

Wreszcie jako jedyny wówczas Polak w Galicji osiągnął drogą konkursu katedrę języka i literatury niem. w Uniw. Lwow. (1871), gdzie dopiero on postawił na właściwym poziomie studium owego przedmiotu. Ponadto działał w Radzie Szkolnej Krajowej (1871-74), był autorem prac nauk. (germanistyka) oraz podręczników (gramatyk języka niem., szkolnych wypisów tegoż języka, śpiewników dla młodzieży) i in. J. miał jednak zainteresowania (także naukowe) znacznie szersze, związane z przyrodą, etnografią i historią, m.in. Tatr i Podtatrza.

Zajmował się również etnografią i ogłosił pracę Lud i jego zwyczaje (Przew. Nauk. i Lit. 1878). Już w 1860 przygotowywał zbiór pieśni podh. (pisał o tym w Bibl. Warsz. 1860, t. 4: 459-460); to co zachowało się z tego w rękopisie, zostało wydane dopiero pośmiertnie (Wierchy 1923) i są to najwcześniej zanotowane melodie podhalańskie.Prowadził ponadto badania nad historią Podtatrza i Tatr, ogłaszając z tej dziedziny szereg prac, np. Zapiski o zaludnieniu dolin Dunajca i Popradu na Śpiżu. Przyczynek do monografii Tatr (Rocz. Tow. Nauk. Krak. 1864). Sporo wiadomości hist. z Podtatrza i Podkarpacia znajduje się też w jego wspom. przewodniku z 1860.Również cenne są jego prace hist. z sąsiednich terenów: Wiadomość historyczna i jeograficzna o Żywiecczyźnie (Cieszyn 1859), Historyczno-topograficzna wiadomość o wodach lekarskich Bardyowskich (Kr.1858), Historisch-topografische Skizze des Bades Bartfeld (Mitt. Geogr. Ges. Wien. 1861, nr 1), Zapiski o Bardyjowie i najbliższej okolicy (Rocz. Tow. Nauk. Krak. 1862 i odb.: Bardyjów.

Historyczno-topograficzny opis miasta i okolicy, Kr.1862; także o Spiszu).Wracając do jego prac tatrz. trzeba przede wszystkim wymienić trzy: Przewodnicy zakopiańscy (Kłosy 1866, t.3, nr 74 i 75, gł. o Jędrzeju Wali starszym, Macieju Sieczce i Szymonie Tatarze starszym, z rysunkami Walerego Eljasza ), pierwszy dokładniejszy opis najsłynniejszej doliny tatrz.: Dolina Kościeliska w Tatrach (Tyg. Wielkopolski 1871, nry 50-53; przedruk w książce Walerego Eljasza Szkice z podróży w Tatry, 1874) oraz Przyczynki do znajomości Tatr (Tydz. Lit. Artyst. Nauk. Społ. 1874 i 1875).";

Wspólnie z Nowickim przyczynił się do wydania w 1868 przez sejm galicyjski ustawy o ochronie świstaków i kozic w Tatrach, i oni obaj przez szereg lat utrzymywali straż do tej ochrony. Jako współautor drugiej wersji statutu Tow. Tatrzańskiego (zatwierdzonej na początku 1874), J. wprowadził do tego statutu ochronę kozic i świstaków jako jeden z celów TT.Wszystko to nie wyczerpuje wielostronnej i owocnej działalności J. ani w Tatrach, ani poza nimi. Był on aktywnym członkiem wielu towarzystw, m.in. Tow. Nauk. Krakowskiego i jego Komisji Fizjograficznej. Miasto Bardiów mianowało autora pierwszej swej monografii swym obywatelem honorowym. Ale jest on jedną z legendarnych postaci właśnie Tatr.

Zródło :
http://z-ne.pl/t,haslo,1920.html

35 Średnia: 3.6/10 (10 głosów )

Błąd !!! Obrazek nie został wczytany
Copyright (C) 2010 - 2012 by Dziedzictwo-kulturowe.cba.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.